Mikołaj Pawlak

Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji

Wiążąc Mikro i Makro

Tying Micro and Macro: What Fills up the Sociological Vacuum?
[Wiążąc mikro i makro: Co wypełnia próżnię socjologiczną?]

Berlin 2018: Peter Lang

Celem monografii „Tying Micro and Macro: What Fills up the Sociological Vacuum?” jest krytyczna dyskusja sformułowanej przez Stefana Nowaka tezy o próżni socjologicznej, a także jej późniejszego wykorzystywania do wyjaśniania różnorakich zjawisk społecznych. Teza o próżni socjologicznej mówi o występowaniu w Polsce silnej identyfikacji z rodziną i bliskimi przyjaciółmi a także z narodem polskim przy jednoczesnym braku identyfikacji z grupami pośrednimi między tymi dwoma poziomami. Twierdzę, że znaczna uwaga poświęcona tezie o próżni socjologicznej jest nieproporcjonalnie duża wobec jej rzeczywistego potencjału wyjaśniającego. Zlokalizowałem powód dla tego nieporozumienia – określonego jako „klątwa” rzucona na polskich socjologów – w niedostatecznym teoretycznym ujęciu relacji pomiędzy poziomami mikro i makro analizy. Z tego powodu „Tying Micro and Macro” nie jest tylko książką o próżni socjologicznej, ale również o połączeniach między mikro i makro w teorii socjologicznej. Teza o próżni socjologicznej posłużyła jako ilustracja, co może się wydarzyć, gdy brakuje odpowiednich narzędzi do uchwycenia połączenia poziomu mikro, czyli jednostek, małych grup, interakcji, relacji oraz sytuacji, z makro-poziomem klas społecznych, państw, narodów oraz społeczeństw. W książce twierdzę, iż termin „próżnia socjologiczna” ukuty do opisu braku czegoś w społeczeństwie – co należy uznać za ironię – reprezentuje brak czegoś w samej socjologii. Próżnia nie znajduje się pomiędzy poziomem jednostek i grup pierwotnych a poziomem narodu, lecz w wielu teoriach socjologicznych, którymi próbuje się wyjaśniać związki codziennych doświadczeń z procesami dużej skali. Moim celem w „Tying Micro and Macro” było wykazanie, jak różnorakie podejścia do integracji poziomów mikro i makro w teorii socjologicznej mogą być przydatne do przezwyciężenia problemów badaczy przekonanych o słuszności tezy o próżni socjologicznej.

Książka powstała w ramach projektu badawczego „Co wypełnia próżnię socjologiczną? Reinterpretacja tezy Stefana Nowaka z perspektywy sieciowej, na przykładzie zachowań na rynku pracy” finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki.

Pawlak, Mikołaj. 2018. Tying Micro and Macro: What Fills up the Sociological Vacuum?. Berlin: Peter Lang. [wstęp]

Książkę można nabyć za pośrednictwem wydawnictwa [LINK].

Książka jest dostępna w Repozytorium Centrum Otwartej Nauki [LINK].

 

Nagrody

Tying Micro and Macro została zgłoszona przez Rektora Uniwersytetu Warszawskiego do nagrody Prezesa Rady Ministrów za wysoko ocenione osiągnięcia będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego.

 

Recenzje

Mucha, Janusz.2019. O wypełanianiu (nie)istniejącej próżni. „Kultura i Społeczeństwo” 63(4): 179-191.

Sułek, Antoni. 2019. Mikołaj Pawlak, Tying micro and macro: What fills up the sociological vacuum, Berlin: Peter Lang 2018, ss. 270. „Przegląd Socjologiczny” 68(1): 157-160.

 

O książce Tying Micro and Macro

Grzegorz Sroczyński. O próżni socjologicznej – fakty czy spekulacje? (wywiad z Mikołajem Pawlakiem). „Świat się chwieje”, Radio TOK FM, 24-03-2019.

Mikołaj Pawlak. Próżnia w społeczeństwie czy w socjologii? (video). „SocjoKato – Socjologiczny Klub Dyskusyjny” Regionalny Instytut Kultury w Katowicach i Polskie Towarzystwo Socjologiczne (oddział Katowice), 20-03-2019.

Edwin Bendyk. Polacy mniej narodowi, bardziej miastowi. „Polityka” 9 (3200), 26-02-2019.

 

English version